ධර්මිෂ්ඨ මුවා

ධර්මිෂ්ඨ මුවා (The Virtuous Deer)

ඈත අතීතයේ, ඝන වනාන්තරයක, රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ, යුක්තිසහගත සහ සියලු ජීවීන් කෙරෙහි දයානුකම්පාවෙන් පිරි රජෙකි. ඔහුගේ රාජධානියේ සියලු වැසියෝ සතුටින් හා සමාදානයෙන් ජීවත් වූහ. එහෙත්, රජුට දරු සුරතල් බැලීමේ වාසනාව හිමි නොවුණි. ඔහුට දාව දරුවෙක් නොලැබීම ගැන රජු බොහෝ සේ දුක් වූයේය. දිනක්, රජු සිය ඇමතිවරුන් සමඟ රාජ්‍ය කටයුතු පිළිබඳව සාකච්ඡා කරමින් සිටියදී, ඔහුගේ සිහියට පැමිණියේ, ඔහුට මුවන් කෙරෙහි, විශේෂයෙන්ම ධර්මිෂ්ඨ සහ ඥානවන්ත මුවෙකු කෙරෙහි ආශාවක් ඇති බවයි.

මෙම මුවා, ධර්මිෂ්ඨ මුවා ලෙස හැඳින්වූයේ, ඔහුගේ ධර්මය, ධෛර්යය සහ ඥානය නිසාය. ඔහු අන් මුවන් අතර කැපී පෙනුනේ, ඔහුගේ රන්වන් පැහැති සම, දීප්තිමත් ඇස් සහ උසස් හැසිරීම නිසාය. ධර්මිෂ්ඨ මුවා බොහෝ විට ඝන වනාන්තරයේ ගැඹුරේ, ඈත දේශවලින් පැමිණි ඍෂිවරුන් සහ ධර්මධරයන් සමඟ සංවාදයේ යෙදුනේය. ඔහු ධර්මය පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබාගෙන, එය සිය ජීවිතයට ද, අන් අයට ද මග පෙන්වන්නක් කර ගත්තේය.

රජුගේ ආශාව වැඩි වූ අතර, ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මුවා දැකීමේ දැඩි ආශාවෙන් පෙළුණේය. ඔහු සිය දඩයක්කාරයන්ට ධර්මිෂ්ඨ මුවා අල්ලාගෙන ඒමට නියෝග කළේය. දඩයක්කාරයෝ සියලු සූදානම සහිතව වනාන්තරයට පිවිසුනේය. ඔවුන් ධර්මිෂ්ඨ මුවා සොයා ගොස්, ඔහුව පැටලීමට දැල් එළමින්, ඊතල සූදානම් කරමින් සිටියහ.

ධර්මිෂ්ඨ මුවා, සිය ඥානයෙන් හා ඉන්ද්‍රියයන්ගේ තීක්ෂ්ණ බවෙන්, තමන්ට පැමිණෙන අනතුර ගැන දැන ගත්තේය. ඔහු දඩයක්කාරයන්ගෙන් පලා ගියේය. ඔහු නොනවතින වේගයෙන්, ඝන වනාන්තරයේ, කඳු අතරින්, ගංගා පැන, මං සොයමින් දිව ගියේය. ඔහුගේ හදවතේ බියක් තිබුණ ද, ඔහු ධර්මයෙන් බැහැර නොවීය. ඔහු සිතුවේ, "මා මරා දැමීමෙන් රජුට සතුටක් ලැබෙනවා නම්, මම එය භාර ගැනීමට සූදානම්. එහෙත්, මම කිසිවෙකුට අහේතුවක් නොකරමි."

දඩයක්කාරයෝ ධර්මිෂ්ඨ මුවා පසුපස හඹා ගියහ. ඔවුන් ධර්මිෂ්ඨ මුවාට ළං වූ අතර, ඊතලයක් ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ පාදයට වැදුනේය. ධර්මිෂ්ඨ මුවා තවත් වේදනාකාරීව දිව ගියේය. ඔහුට දැනුනේ, සිය ශරීරයෙන් ලේ ගලන බවයි. එහෙත්, ඔහු සිය ධර්මය අතහැරියේ නැත. ඔහු ඍෂිවරයෙකුගේ ආශ්‍රමයකට පැමිණියේය.

ආශ්‍රමයේ, ඍෂිවරයා ධර්මිෂ්ඨ මුවා දුටුවේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ තුවාලය දුටු විට, ඔහුට දැඩි කණගාටුවක් දැනුනේය. ඍෂිවරයා, ධර්මිෂ්ඨ මුවා ළඟට ගොස්, ඔහුට සුවය ලබා දෙන ඖෂධ තැවරුවේය. ධර්මිෂ්ඨ මුවා, ඍෂිවරයාට සියලු සිද්ධිය විස්තර කළේය.

ඍෂිවරයා, ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ ධර්මය හා ධෛර්යය ගැන මවිත විය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මුවාට මෙසේ කීවේය: "මගේ පුත්‍රය, ඔබ අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨය. ඔබ සිය ජීවිතය ධර්මයට කැප කර ඇත. ඔබ කිසිවෙකුටත් අහේතුවක් නොකර, සියලු ජීවීන් කෙරෙහි දයානුකම්පාවෙන් කටයුතු කරයි. රජු ඔබව මරා දැමීමට උත්සාහ කිරීම ගැන මම කනගාටු වෙමි. එහෙත්, මම ඔබට සහතික කරමි, ධර්මය දිනවයි."

දඩයක්කාරයෝ ධර්මිෂ්ඨ මුවා අතුරුදන් වූ ස්ථානය සොයා ගියහ. ඔවුන් ඍෂිවරයාගේ ආශ්‍රමයට පැමිණ, ධර්මිෂ්ඨ මුවා එහි සිටිනු දුටුවේය. ඔවුන් ධර්මිෂ්ඨ මුවා අල්ලාගෙන රජු ළඟට ගෙන ගියහ.

රජු, ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ තුවාලය දුටු විට, ඔහුට දැඩි පසුතැවිල්ලක් දැනුනේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මුවාගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: "අහෝ ධර්මිෂ්ඨ මුවා, ඔබ මාගේ දඩයක්කාරයන්ගෙන් පලා ගියේ මන්ද? මම ඔබට කිසිදු හානියක් නොකළෙමි."

ධර්මිෂ්ඨ මුවා, රජුට මෙසේ කීවේය: "මහරජ, මම ඔබෙන් පලා ගියේ, මගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමටයි. එහෙත්, මම කිසිදු ධර්මයකින් බැහැර නොවෙමි. මට තුවාල වූයේ, මාගේ ධර්මය හා ධෛර්යය පරීක්ෂා කිරීමටයි."

ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ ධර්මය හා ධෛර්යය ගැන රජු මවිත විය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ කථාව අසා, ඔහුට සියලු සිද්ධිය විස්තර කළේය. රජු, ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ ධර්මය හා ධෛර්යය ගැන කඳුළු සලමින්, ඔහුට සමාව දුන්නේය.

රජු, ධර්මිෂ්ඨ මුවාට සිය රාජධානියේ රැඳී සිටීමට ආරාධනා කළේය. ධර්මිෂ්ඨ මුවා, රජුගේ ආරාධනාව පිළිගෙන, ඔහුගේ ධර්මය හා ඥානයෙන් රජුට හා රාජධානියේ සියලු වැසියන්ට මග පෙන්වීය. රජු, ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ ධර්මය අනුගමනය කරමින්, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු ලෙස රාජ්‍ය පාලනය කළේය.

කාලය ගෙවී ගියේය. ධර්මිෂ්ඨ මුවා, රජුට හා සියලු වැසියන්ට ධර්මය උගන්වමින්, සුවපත් ජීවිතයක් ගත කළේය. ඔහු සිය ධර්මය හා ඥානයෙන්, අන් අයට ආදර්ශයක් විය.

ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ කතාවෙන් අපට ලැබෙන කන්දය

මෙම කතාවෙන් අපට ලැබෙන ප්‍රධාන කන්දය නම්, ධර්මය, ධෛර්යය සහ ඥානය යන ගුණාංගයන් සැම විටම ජයග්‍රහණය කරන බවයි. ධර්මිෂ්ඨ මුවා, සිය ජීවිතය අවදානමට ලක් වූ අවස්ථාවලදී පවා, සිය ධර්මය අතහැරියේ නැත. ඔහු සිය ධර්මය හා ධෛර්යය නිසා, අවසානයේදී රජුගේ හදවත දිනා ගත්තේය. මෙම කතාව අපට උගන්වන්නේ, අපිත් ධර්මය අනුගමනය කළ යුතු බවත්, ධෛර්යය හා ඥානයෙන් කටයුතු කළ යුතු බවත්ය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝසතාණන් වහන්සේ ලෙස ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ බාරමය

මෙම කතාවේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝසතාණන් වහන්සේ ලෙස ධර්මිෂ්ඨ මුවාගේ ස්වරූපයෙන්, ධර්මචාරියා බාරමය බිහි කර ඇත. එනම්, ධර්මය අනුගමනය කිරීම, ධෛර්යය පෙන්වීම, ඥානයෙන් කටයුතු කිරීම, සහ සියලු ජීවීන් කෙරෙහි දයානුකම්පාවෙන් කටයුතු කිරීම යන ගුණාංගයන්ය.